Fakty i mity


MIT 1
Cukrzyca TYPU 1 i typu 2 jest podobna


FAKT
Cukrzyca typu 1 i 2 to zupełnie inne choroby. Łączy je tylko jeden objaw – podwyższony poziom cukru we krwi.


FAKT
Cukrzyca typu 1 dotyczy głównie młodych (choć zdarzają się zachorowania w różnym wieku). Jest chorobą, w której organizm sam niszczy własne komórki trzustkowe produkujące insulinę, powodując w konsekwencji podniesienie poziomu cukru we krwi. Do tej pory nie zostało w pełni wyjaśnione, co powoduje tę chorobę.


FAKT
Cukrzyca typu 2 występuje głównie u dorosłych, choć niepokojące jest, że ostatnio pojawia się także u dzieci. Przyczyną choroby są czynniki genetyczne (dziedziczne) i środowiskowe (złe odżywianie, mało ruchu). Istotą choroby nie jest brak insuliny, tylko niewłaściwe jej działanie w organizmie. Tkanki stają się oporne na insulinę, przez co organizm produkuje jej więcej. Cukrzyca typu 2 przez wiele lat może nie dawać objawów. Powikłania cukrzycy są bardzo groźne i mogą prowadzić do śmierci. W jej leczeniu najważniejsza jest zmiana stylu życia (zdrowe odżywianie i ruch), dopiero w dalszej kolejności leki.


MIT 2
Wszystkie osoby z cukrzycą muszą przyjmować zastrzyki insuliny


FAKT
Nie każdy pacjent chorujący na cukrzycę musi przyjmować insulinę. Tylko w przypadku cukrzycy typu 1 insulina jest niezbędna.


FAKT
W cukrzycy typu 2 kluczową rolę w leczeniu odgrywa odpowiedni styl życia, a więc przede wszystkim: prawidłowa dieta oraz aktywność fizyczna. Mniejszą, ale ciągle istotną funkcję spełniają leki, które lekarz dobiera do konkretnego pacjenta. Zazwyczaj początkowo wystarczają tabletki. Dopiero, kiedy te przestają skutkować, do leczenia dołączana jest insulina. Jeżeli więc pacjent zdrowo się odżywia, rusza się (np. codziennie spaceruje) i ogólnie stosuje się do zaleceń lekarza, to insulinoterapia może nigdy nie być potrzebna!


MIT 3
W przypadku cukrzycy trzeba eliminować z diety wszystkie węglowodany


FAKT
Cukrzyca wcale nie oznacza końca spożywania węglowodanów. Mało tego, węglowodany stanowią bardzo ważny składnik zdrowej diety. Trzeba tylko nauczyć się wybierać je mądrze!


FAKT
Przede wszystkim warto wiedzieć, że węglowodany dzielą się na dwie grupy: proste (szkodliwe) i  złożone (zdrowe). Pierwszych musimy unikać, podczas gdy drugie możemy swobodnie spożywać. Co zaliczamy do prostych węglowodanów? Wysoko przetworzoną żywność tj. słodycze, fast foody, a także biały chleb, owoce, makaron. Po drugiej stronie są zdrowe węglowodany złożone tj. ciemne pieczywo, kasze czy surowe warzywa.


FAKT
Cukrzyca nie zamyka drogi do spożywania smacznych rzeczy. Ważne jest, aby rozsądnie dawkować porcje i wprowadzać sobie różne zamienniki. Na przykład, jeśli mamy ochotę na bułkę z szynką, sięgamy po bułkę pełnoziarnistą i chudą wędlinę. Jeśli najdzie nas chrapka na jabłko, możemy je zjeść pod  warunkiem, że znajdziemy później czas na spacer. Lubimy słodką herbatę, nie ma problemu, tylko posłodźmy ją słodzikiem lub cukrem brzozowym (można już go znaleźć w popularnych dyskontach).


FAKT
Najważniejsze w diecie osoby chorej na cukrzycę jest zachowanie umiaru i rozsądku w dobieraniu sobie składników. No i oczywiście uwzględnienie przy tym wszystkim aktywności fizycznej. Dieta chorego na cukrzycę, to nie koniec świata, to początek czegoś bardzo zdrowego!


MIT 4
Przyczyną cukrzycy jest spożywanie zbyt dużej ilości cukru


FAKT
Przyczyn cukrzycy jest wiele. Dzielą się one w zależności od typu choroby i konkretnego przypadku pacjenta. Na cukrzycę typu 2 może zachorować osoba, która nie lubi słodkich przekąsek i nigdy ich nie jadła, ale za to spożywała duże ilości węglowodanów prostych zawartych w takich produktach jak białe pieczywo, słodkie owoce czy alkohol itp.



FAKT
Brak prawidłowej diety oraz siedzący tryb życia sprzyja otyłości, która zwiększa ryzyko wystąpienia cukrzycy typu 2. To aktywność fizyczna wpływa na naszą kondycję zdrowotną. Może warto uwzględnić spacer jako stały element każdego dnia?


FAKT
I na koniec nie zapominajmy o cukrzycy typu 1. Na nią głównie chorują młodzi i ma ona nie do końca zbadane pochodzenie, niezwiązane ze stylem życia. 


MIT 5
Cukrzyca to nic groźnego


FAKT
Cukrzyca nazywana jest cichym zabójcą. Dlaczego? W wielu przypadkach osoby dotknięte tą chorobą nie są świadome, że coś im dolega. Cukrzyca przez długi czas może nie dawać o sobie znać. Niekontrolowanie oraz bagatelizowanie choroby niesie za sobą bardzo poważne konsekwencje, nawet śmiertelne!


FAKT
Choroba, z której pacjenci często nie zdają sobie sprawy lub ją bagatelizują przez długie lata, powoli wyniszcza ich organizm. Z biegiem czasu u chorego dają o sobie znać śmiertelnie groźne powikłania. Zazwyczaj, kiedy pacjent się o nich dowiaduje, zmiany chorobowe są już poważne i mogą znacząco skrócić jego życie. Dlatego tak ważna jest szybka diagnoza i leczenie, z dużym zaangażowaniem osoby chorej.

FAKT
Stan przedcukrzycowy da się wyleczyć

Stan przedcukrzycowy, który jest prostą drogą do cukrzycy typu 2, można wyleczyć. W przypadku wykrycia stanu przedcukrzycowego należy jak najszybciej wdrożyć terapię opartą na diecie i aktywności fizycznej. W większości przypadków nie ma potrzeby wprowadzenia leczenia farmakologicznego – wystarczy ściśle trzymać się diety i zacząć regularnie uprawiać aktywność fizyczną. U osób, które schudną, komórki ponownie zaczynają prawidłowo reagować na insulinę. W ten sposób stabilizuje się poziom glukozy. Pamiętajcie: stan cukrzycowy można wyleczyć, natomiast cukrzycy już nie!

FAKT
Cukrzyca może powodować zaburzenia erekcji.

Jednym z pierwszych objawów cukrzycy u mężczyzn mogą być zaburzenia erekcji. Zaburzenia te mogą współwystępować z chorobami układu krążenia jednak przyczyną problemów z erekcją jest neuropatią cukrzycową – czyli choroba nerwów obwodowych. Cukrzyca uszkadza nerwy odpowiedzialne za wywoływanie wzwodu. Problem ten, w większości przypadków, ma medyczne rozwiązanie – trzeba tylko udać się do lekarza, który dobierze właściwą terapię.
Zaburzenia erekcji mogą być sygnałem choroby – dlatego nie należy ich lekceważyć.

FAKT
Osoby chore na cukrzycę mają obniżoną odporność.

Wysoki poziom glukozy we krwi może przyczynić się do odwodnienia organizmu oraz wychudzenia ciała. Zaburzenia metabolizmu glukozy prowadzą do problemów związanych z gospodarką lipidową, a dalej do zakwaszenia organizmu.  Ponadto z powodu cukrzycy może nastąpić upośledzenie wzroku, a także szybsze rozwinięcie się zmian miażdżycowych. Oprócz tego osoba chora może odczuwać zmęczenie i osłabienie.

FAKT
Organizm człowieka z cukrzycą typu 1 nie wytwarza insuliny.

To prawda. Insulina to hormon produkowany przez trzustkę. Jej głównym zadaniem jest dostarczanie energii do komórek w naszym ciele w postaci glukozy. Dzięki niej stężenie glukozy we krwi utrzymuje się na prawidłowym poziomie. U osób chorujących na cukrzycę typu 1 organizm wytwarza przeciwciała, które niszczą komórki trzustki, które są odpowiedzialne za wytwarzanie insuliny. Dlatego też organizm nie produkuje insuliny i wymaga insulinoterapii (podania jej w zastrzykach).

FAKT
Stres podwyższa poziom cukru we krwi.

Stres może powodować hiperglikemię, czyli wzrost poziomu glukozy we krwi. Powoduje on wydzielanie większych ilości takich hormonów jak: kortyzol i adrenalina. Hormony te działają odwrotnie do insuliny, a więc wpływają na wzrost poziomu cukru.
W przypadku kiedy występuje stres, tym bardziej, długotrwały dobrze jest częściej mierzyć poziom cukru. Dzięki temu będziemy w stanie szybciej reagować na wahania poziomu glukozy dbając o swoje zdrowie.

FAKT
Zaburzenia ostrości widzenia mogą być objawem cukrzycy.

Tak – pogorszeni wzroku może być jednym z objawów cukrzycy. Oczy są jednym z narządów szczególnie narażonych na powikłania wynikające z cukrzycy. W jej wyniku rozwija się tzw. retinopatia cukrzycowa, która w zaawansowanym stadium może doprowadzić do prawie całkowitej utraty widzenia. Wszystkiemu winny jest wysoki poziom cukru we krwi, który uszkadza delikatne naczynia krwionośne siatkówki. Szacuje się, że ok 60% osób chorujących na cukrzycę typu 2 ma w badaniu okulistycznym cechy retinopatii.

FAKT
Podwyższony poziom cukru we krwi może doprowadzić do choroby nerek.

Wysokie stężenie glukozy może skutkować nefropatią cukrzycową, czyli uszkodzeniem nerek i doprowadzenie do ich niewydolności. Powikłanie to jest spowodowane uszkodzeniem drobnych naczyń krwionośnych, które odpowiedzialne są za doprowadzenie krwi, tlenu oraz substancji odżywczych do nerek.  Głównym czynnikiem wywołującym chorobę  jest długotrwale utrzymujący się wysoki poziom cukru we krwi, czyli hiperglikemia.
Nefropatia to powikłanie, które dotyka 40% osób chorujących na cukrzycę. Ponadto, choroby nerek wiążą się z ryzykiem wystąpienia zawału lub innych chorób serca.

MIT 1
Przyjmuję insulinę, a więc jestem skazany na dodatkowe kilogramy

Prawidłowo dobrana i kontrolowana insulinoterapia połączona z dietą nie powinna powodować tycia. Jeżeli dzieje się inaczej i odnotowujemy znaczący wzrost masy ciała, powinnyśmy udać się do lekarza.
Kluczową rolę przy insulinoterapii odgrywa DIETA i to ona decyduje o dodatkowych kilogramach. Jeśli konsumujemy posiłki adekwatne do naszego zapotrzebowania energetycznego, czyli nie przejadamy się, to nie dochodzi do odkładania się tłuszczu. A więc przy odpowiedniej diecie i aktywności fizycznej nie musimy obawiać się wzrostu masy ciała, nawet stosując insulinoterapię.

MIT 2
Warzywa i owoce w każdej postaci - samo zdrowie!

Warzywa i owoce kojarzą się z czymś zdrowym, czymś, co bezwzględnie możemy spożywać w dowolnych ilościach i każdej postaci. Niestety nie jest to prawda.
Warzywa są źródłem błonnika pokarmowego oraz ważnych dla zdrowia mikro i makro elementów. Ich optymalne spożywanie (dodawanie do każdego posiłku) ma duże znaczenie w kontrolowaniu cukrzycy. Jednak czy w każdej postaci możemy je konsumować? Za długo gotowane warzywa, w znacznej mierze tracą swoją wartość i podnoszą poziom cukru we krwi. Przykładem jest marchew, która na surowo ma bardzo niski indeks glikemiczny (IG) równy 30, natomiast po ugotowaniu jej IG wzrasta do 80. Dlatego najlepiej jest jeść warzywa surowe lub półtwarde.
A co z owocami? Zasadniczo diabetycy powinni ograniczać ich spożycie ponieważ większość owoców jest bogata w cukier. Jeżeli nie wyobrażamy sobie życia bez owoców, powinniśmy nauczyć się wybierać je mądrze. Sięgajmy po te mniej dojrzałe i o niższym indeksie glikemicznym. Doskonałym przykładem owoców o niskim IG są truskawki i kiwi.
Można też stosować sztuczki, które sprawią, że cukier zawarty w owocach będzie dla organizmu mniej dostępny (dłużej będzie się trawił i nie spowoduje tak gwałtownego wzrostu poziomu cukru we krwi). Więc jeśli masz ochotę na koktajl bananowy, to dodaj do niego solidną łyżkę otrębów, zawierających dużą ilość błonnika pokarmowego. Dzięki temu otrzymamy posiłek o średnim IG, na który możemy sobie od czasu do czasu pozwolić.


MIT 3
MIT Problemy z zębami i cukrzyca nie mają ze sobą nic wspólnego

Cukrzyca może wzmagać problemy z zębami. U osób chorujących na cukrzycę bakterie w jamie ustnej rozwijają się szybciej niż u osób zdrowych – wiąże się to z wyższym stężeniem glukozy w ślinie. Dodatkowo chorzy są bardziej narażeni na choroby przyzębia i stany zapalne.
Chorując na cukrzycę warto więc częściej odwiedzać swojego dentystę np. raz na pół roku wykonując kontrolę.




Konsultacja merytoryczna materiałów: Prof. dr hab. n. med. Leszek Czupryniak
Przeczytaj także:
Fakty i mity
Cukrzyca na codzień
Kiedy ktoś z Twoich bliskich choruje na cukrzycę
Informujemy, iż w celu optymalizacji treści dostępnych w naszym serwisie i dostosowania ich do Państwa indywidualnych potrzeb, korzystamy z informacji zapisanych za pomocą plików cookies. Pliki te można kontrolować za pomocą ustawień swojej przeglądarki internetowej. Dalsze korzystanie z witryny oznacza zgodę na wykorzystanie plików cookies. Więcej informacji w stopce, w zakładce Nota prawna.
Rozumiem
;